دیوارهای برشی دارای بازشو به عنوان یکی از اعضای اصلی مقاوم در برابر زلزله در ساختمانهای بتنی مطرح هستند، لذا چگونگی عملکرد و رفتار واقعی این دیوارها مورد توجه مهندسان و طراحان است. از طرفی به دلیل پیچیدگیهای تحلیل غیر خطی دینامیکی - که مبین رفتار واقعی سازه ها در مواجهه با زلزله است - و در مقابل سادگی تحلیلهای خطی، سبب شده تا طراحان با استفاده از روشهای خطی موجود، تحلیل و طراحی سازه ها را انجام دهند. بنابراین استفاده از ضریب رفتار در آیین نامه ها برای در نظر گرفتن رفتار غیر خطی سازه در تحلیل خطی آنها ضروری به نظر می رسد.در این مقاله ضریب رفتار دیوارهای برشی دارای بازشو و به تبع آن ضرایبی نظیر ضریب اضافه مقاومت و ضریب کاهش بر اثر شکل پذیری آنها برای تعدادی دیوار برشی 5 تا 20 طبقه با مشخصات متفاوت، برای دو زلزله ناغان و طبس محاسبه شده است. در حقیقت با تنوع بخشیدن به شرایط دیوارها و زلزله ها، تاثیر عوامل مختلف در محاسبه ضریب رفتار در نظر گرفته شده است. بنابراین ضریب رفتاری که نهایتا نتیجه می شود، مقدار متوسطی است که وابسته به دیوار یا زلزله خاصی نیست.از تحلیلهای انجام شده می توان نتیجه گرفت که ضریب رفتار متوسط دیوارهای دارای بازشو تحت زلزله های ناغان و طبس به ترتیب حدود 9.6 و 10.1 می باشد. همچنین ملاحظه گردید ضریب رفتار دیوارهایی که دارای بیش از یک ردیف بازشو هستند بیشتر از دیوارهای با یک ردیف بازشو می باشد.

مروزه با توجه به رشد روز افزون جمعیت و نیاز به فضا جهت سکونت، اشتغال و انجام امور دیگر و از طرفی کمبود زمین ها و منابع طبیعی، محققین و مهندسین، سازههای بلند را به عنوان راهکاری برای پاسخ به این نیاز بشر ارائه نموده اند. در دهه های اخیر، با توجه به افزایش اهمیت زیبایی سازه های بلند علاوه بر کارایی سازه ای آن ها، سیستم سازهای شبکه قطری معرفی گردید. در بررسی عملکرد لرزهای سازه ها، یکی از مهمترین پارامترهایی که تحلیلهای خطی را به غیرخطی مرتبط کرده و قابلیت جذب انرژی سازه را بیان میکند، ضریب رفتار میباشد. در این مقاله، 5 مدل سازه 3 بعدی شبکه قطری شامل 3 مدل 36 طبقه ای با زوایای اعضای مورب 2/50، 4/67 و 5/74 درجه و 1 مدل 50 طبقه با زاویه ی 4/67 درجه و 1 مدل 60 طبقه با زاویه 4/67 درجه، در نظر گرفته شد و ضمن تخمین ضریب رفتار این مدل ها با استفاده از روش استاتیکی غیرخطی، تاثیر تغییر زاویه ی شبکه ی شبکه قطری و نیز تعداد طبقات بر ضریب رفتار این مدل ها بررسی شده است. بر مبنای نتایج بدست آمده، ضریب رفتار 22/3 برای این نوع سازه ها با زاویه ی بهینه ی 4/67 درجه برای اعضای مورب تا 50 طبقه یا 180 متر پیشنهاد می شود و ملاحظه شد که با افزایش زاویه ی شبکه ی شبکه قطری ضریب رفتار افزایش و با افزایش طبقات نیز این پارامتر افزایش می یابد.

ایده استفاده از دیوار برشی فولادی، به عنوان یک سیستم مقاوم در برابر بار جانبی در طراحی و تقویت ساختمان ها، بیش از سه دهه است که مورد توجه پژوهشگران و طراحان قرار گرفته است. با توجه به لزوم پاسخگویی به برخی از مسایل طراحی آنها، در این تحقیق تلاش شده است تا با کمک آزمایش های انجام شده بر روی دو نمونه دیوار برشی فولادی شکل پذیر سه طبقه با دو نوع اتصال تیر به ستون ساده و کاملا صلب که در آنها برای ورق پانل ها از فولاد نرم (جاذب انرژی) استفاده گردیده و تحت بار دوره ای مورد آزمایش قرار گرفتند و همچنین آزمایش های معتبر انجام شده در دیگر مراکز تحقیقاتی دنیا، تاثیر ضریب شکل پذیری در ضریب رفتار دیوارهای برشی فولادی با ورق نازک، مورد بررسی قرار گیرد. ارزیابی در این زمینه نشان می دهد که با فرض ثابت بودن ضریب اضافه مقاومت، ضریب رفتار دیوارهای برشی فولادی با ورق نازک بر اساس روش یوانگ، بیشتر از قاب های خمشی فولادی می باشد.

در نوشتار حاضر، ضریب رفتار و عوامل تاثیرگذار آن و همچنین ضریب بزرگ نمایی تغییر مکان جانبی به کار رفته در ویرایش چهارم استاندارد 2800 ایران برای قاب های خمشی فولادی متوسط ارزیابی شده است. برای تعیین پارامترهای موثر در ضرایب مذکور، علاوه بر روش ارائه شده در استاندارد 2800، از رویکرد جدیدتر FEMA-P695 نیز استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل های استاتیکی غیرخطی بر روی مدل هایی با تعداد طبقات مختلف نشان داده است، که متوسط ضریب مقاومت افزون برای مدل های مختلف بر اساس روش دوخطی کردن استاندارد 2800 و روش FEMA-P695 به ترتیب 1.80 و 2.37 است. همچنین مقادیر متوسط ضریب رفتار محاسبه شده در حد مقاومت بر اساس دو روش مذکور به ترتیب 3.98 و 5.26 است، در حالی که مقادیر پیشنهادی ضریب مقاومت افزون و ضریب رفتار حد مقاومت برای قاب های خمشی متوسط در ویرایش چهارم استاندارد 2800 به ترتیب 3 و 5 هستند. بنابراین روش پیشنهادی در FEMA-P695 برای ارزیابی پارامترهای عملکردی سازه، تطابق بهتری با ضریب رفتار ذکرشده در استاندارد 2800 برای قاب های خمشی فولادی متوسط دارد. همچنین متوسط ضریب بزرگ نمایی تغییرمکان جانبی3.67 به دست آمده است، که اندکی کمتر از مقدار متناظر به کار رفته در استاندارد 2800 برابر با 4 است.

هدف از این مقاله تعیین ضریب رفتار مخازن هوایی بتنی با پایه لوله ای به کمک روش های تحلیل استاتیکی و دینامیکی غیرخطی می باشد. ابتدا با استفاده از روش تحلیل دینامیکی غیرخطی با PGA فزاینده منحنی های ظرفیت دینامیکی سازه استخراج شده و ضریب رفتار سازه با کمک روابط معتبر محاسبه می گردد و سپس با استفاده از روش تحلیل استاتیکی غیرخطی و با در نظر گرفتن الگوهای بارگذاری مختلف نیز ضریب رفتار برآورد می گردد. لازم به ذکر است که اثرات برش در سازه نیز اعمال شده است. در پایان نیز فرمول بندی تحلیلی برای تعیین ضریب رفتار به ازای الگوهای مختلف بارگذاری پیشنهاد شده است. در این روش تحلیلی، اثرات P-Δ، نوع بارگذاری، اثرات تشکیل چند مفصل در پایه و تغییرات سختی در ارتفاع پایه نیز لحاظ شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند روش تحلیلی پیشنهادی دارای دقت مناسبی نسبت به روش پوش آور می باشد. بهترین الگوی بارگذاری برای محاسبه ضریب رفتار مخازن هوایی با پایه لوله ای به روش تحلیل استاتیکی غیرخطی الگوی بار متمرکز بوده و استفاده از آن برای تحلیل پوش آور مخازن توصیه می شود. برای محاسبه مقاومت برشی مقاطع لوله ای روش UCSD نسبت به سایر روش ها دقیق تر و روش Whittaker بسیار محافظه کارانه می باشد. همچنین برای رسیدن به ضریب رفتار 3 که در استاندارد 2800 و آیین نامه مخازن (نشریه 123) آورده شده است بایستی جزییات مناسب برای شکل پذیری استفاده شود.

یکی از پارامترهای مهم در طراحی لرزه ای سازه ها، مساله شکل پذیری و قابلیت استهلاک انرژی است که با ورود سازه به ناحیه غیرخطی ظاهر می شود. در طراحی به روش های خطی (استاتیکی و دینامیکی) نیروهای لرزه ای به میزان R برابر کاهش داده می شوند که علت آن تشکیل مفاصل پلاستیک و به دنبال آن اتلاف انرژی سازه در اثر ورود به ناحیه غیرخطی است. از جمله مشکلات موجود در طراحی پلها، عدم صراحت آیین نامه در مورد نقش تکیه گاه های جداگرهای لرزه ای در تعیین R است، به گونه ای که در «آیین نامه طرح پلهای راه و راه آهن در برابر زلزله (نشریه 463)» اشاره ای به اثر آنها در تعیین پارامتر R نشده است. از طرفی در الحاقیه آیین نامه اشتو در مورد طراحی جداسازی لرزه ای پلهای بزرگراهی ذکر شده که ضریب اصلاح پاسخ برای همه قسمت های زیرسازه، بایستی نصف مقادیر ارایه شده در حالت طراحی معمولی (بدون جداسازی) باشد، ولی مقدار R نباید کوچک تر از 1.50 در نظر گرفته شود. در این رابطه، کوچک گرفتن R به علت باقیماندن سازه در حالت رفتار ارتجاعی است.در مطالعه حاضر، برای بررسی پارامتر ضریب رفتار، از پنج مدل که اتصال روسازه به زیرسازه توسط نشیمن های جداگرهای لرزه ای بوده، استفاده شده است. جداگرهای LRB بر اساس آیین نامه اشتو طراحی شده اند و پارامتر ضریب رفتار آنها محاسبه شده است. بر مبنای نتایج این تحقیق، ضریب رفتار در پلهای جداسازی شده حدودا نصف حالت عادی به دست آمده که ضمن توجیه توصیه آئین نامه اشتو نشان می دهد زیرسازه این گونه پلها عموما الاستیک باقی می ماند.

سیستم قاب مقاوم خمشی و سیستم قاب بادبندی هم مرکز، دو سیستمی هستند که به صورت گسترده در ساختمانهای مقاوم در برابر زلزله بکار برده می شوند. در حالیکه هیچ یک از این دو سیستم سازه ای نمی توانند نیازهای سختی و شکل پذیری را به طور همزمان تحت اثر زمین لرزه های بزرگ پاسخگو باشند. در این راستا رفتار لرزه ای سیستم بادبند زانویی (که به عنوان یک راه حل توسط محققین پیشنهاد گردیده است) برای رفع این مشکل مورد بررسی قرار می گیرد. در این سیستم حداقل یک انتهای بادبند قطری به جای اتصال به محل برخورد تیر – ستون به عضو زانویی که به طور مایل مابین تیر و ستون قرار می گیرد وصل می شود. عضو قطری تأمین کننده سختی سیستم است. در حالیکه شکل پذیری تحت اثر بارهای شدید جانبی از طریق جاری شدن خمشی عضو زانویی بدست می آید و عضو زانویی به عنوان یک فیوز شکل پذیر عمل کرده و مانع از کمانش عضو قطری می شود. در این تحقیق رفتار سیستم بادبند زانویی با ابعاد مختلف تحت اثر زلزله ال سنترو با نرم افزار غیرخطی DRAIN-2D مورد بررسی قرار می گیرد. این مطالعه برای قابهایی با تعداد طبقات 5، 10، 15 و 20 صورت گرفته و در پایان تاثیر ارتفاع را بر ضریب شکل پذیری و ضریب رفتار آنها مورد بررسی و مقایسه قرار می گیرد.